Journal of Gerontology

fa شکنندگی اجتماعی و سلامت شناختی در سالمندان ساکن جامعه: یک مرور دامنه‌ای Social Frailty and Cognitive Health in Community-Dwelling Older Adults: A Scoping Review مسائل ذهنی و روانشناختی سالمندان Eldely mental and psychological issues مروری Review مقدمه: شکنندگی اجتماعی از طریق کاهش مشارکت اجتماعی، محدود شدن شبکه‌های ارتباطی، تنهایی و کاهش منابع حمایتی می‌تواند با سلامت شناختی سالمندان مرتبط باشد. با توجه به تنوع تعاریف، ابزارهای سنجش و پیامدهای شناختی گزارش‌شده، جمع‌بندی شواهد موجود دشوار است. این مرور دامنه‌ای با هدف ترسیم شواهد مربوط به ارتباط شکنندگی اجتماعی با سلامت شناختی سالمندان ساکن جامعه انجام شد. روش کار: این مرور دامنه‌ای براساس راهنمای PRISMA-ScR در سال ۱۴۰۵ انجام شد. پایگاه‌های PubMed، Scopus، Web of Science و Google Scholar از آغاز نمایه‌سازی تا ۲ آگوست ۲۰۲۶ جست‌وجو شدند. مطالعات اصیل انگلیسی و فارسی‌زبان درباره افراد ۶۰ سال و بیشتر ساکن جامعه که شکنندگی اجتماعی را به‌طور صریح اندازه‌گیری کرده و حداقل یک پیامد شناختی را بررسی کرده بودند، وارد شدند. غربالگری توسط دو ارزیاب انجام و داده‌ها به‌صورت توصیفی و روایی تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: از 589 رکورد شناسایی‌شده، ۲۱ مطالعه وارد مرور شدند. مطالعات در شش کشور انجام شده بودند که شامل هشت مطالعه مقطعی و سیزده مطالعه کوهورت یا طولی بود و مطالعه مداخله‌ای یافت نشد. شاخص پنج‌گویه‌ای Makizako و نسخه‌های تعدیل‌شده آن رایج‌ترین ابزارهای سنجش بودند، اما تفاوت قابل‌توجهی در تعریف مؤلفه‌ها و آستانه‌های تشخیصی وجود داشت. بیشتر مطالعات ارتباط شکنندگی اجتماعی را با عملکرد شناختی ضعیف‌تر، افت شناختی، اختلال شناختی، سندرم خطر شناختی‌ـ‌حرکتی، بیماری آلزایمر یا دمانس گزارش کردند. بااین‌حال، شدت این ارتباط‌ها با توجه به ابزار سنجش، پیامد شناختی، مدت پیگیری و تعدیل شناخت پایه متفاوت بود. شواهد مربوط به عوامل میانجی، تعدیل‌کننده و اثر فعالیت‌های شناختی همچنان محدود و عمدتاً مبتنی بر مطالعات مشاهده‌ای بود. نتیجه‌گیری: شواهد موجود نشان‌دهنده ارتباط نسبتاً پایدار بین شکنندگی اجتماعی و پیامدهای شناختی نامطلوب در سالمندان ساکن جامعه است. توجه به ابعاد اجتماعی در ارزیابی جامع سالمندان و شناسایی افراد در معرض خطر می‌تواند اهمیت بالینی داشته باشد. استانداردسازی ابزارهای سنجش و انجام مطالعات طولی و مداخله‌ای برای تعیین نقش دقیق شکنندگی اجتماعی در پیشگیری و حفظ سلامت شناختی ضروری است.   Introduction: Social frailty may be associated with cognitive health in older adults through reduced social participation, restricted social networks, loneliness, and limited access to supportive resources. Given the heterogeneity in definitions, measurement tools, and reported cognitive outcomes, synthesizing the existing evidence remains a challenging task. This scoping review aimed to map the available evidence regarding the association between social frailty and cognitive health among community-dwelling older adults. Methods: This scoping review was conducted according to the Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta-Analyses extension for Scoping Reviews (PRISMA-ScR) guideline in 2026. PubMed, Scopus, Web of Science, and Google Scholar were searched from inception to August 2, 2026. Original studies published in English or Persian that included community-dwelling adults aged ≥60 years, explicitly operationalized social frailty, and assessed at least one cognitive outcome were eligible. Two reviewers performed study screening, and findings were synthesized descriptively and narratively. Results: Of 589 identified records, 21 studies were included. The studies were conducted in six countries, including eight cross-sectional studies and thirteen cohort or longitudinal studies; no intervention studies were identified. The five-item Makizako index and its modified versions were the most frequently used measures, although substantial variations existed in the definition of components and diagnostic thresholds. Most studies reported associations between social frailty and poorer global or domain-specific cognitive performance, cognitive decline, cognitive impairment, motoric cognitive risk syndrome, Alzheimer’s disease, or dementia. However, the strength of these associations varied according to measurement tools, cognitive outcomes, follow-up duration, and adjustment for baseline cognition. Evidence regarding mediating factors, moderators, subgroup effects, and the potential role of cognitive activities remained limited and was primarily based on observational studies. Conclusion: Current evidence indicates a relatively consistent association between social frailty and adverse cognitive outcomes among community-dwelling older adults. Incorporating social dimensions into comprehensive geriatric assessments and identifying individuals at risk may have clinical relevance. Standardization of social frailty definitions and assessment tools, along with further longitudinal and intervention studies, is required to clarify its role in prevention strategies and the preservation of cognitive health in older adults.   شکنندگی اجتماعی, شناخت, سالمند, ساکن جامعه, مرور دامنه‌ای Social Frailty, Cognition, Community-Dwelling, Aged, Scoping Review 0 0 http://joge.ir/browse.php?a_code=A-10-948-1&slc_lang=fa&sid=1 Farshid Mirzaeipour فرشید میرزایی پور farshid.mi67@yahoo.com 10031947532846009780 10031947532846009780 No Fatemeh Bahramnezhad فاطمه بهرام نژاد shinaz.shahrnaz@gmail.com 10031947532846009781 10031947532846009781 No Mahsa Hazaryan مهسا هزاریان mahsahazaryan@gmail.com 10031947532846009782 10031947532846009782 Yes Erfan Joudaki Rad عرفان جودکی راد shaefijr44@gmail.com 10031947532846009783 10031947532846009783 No