Journal of Gerontology

fa اثربخشی معنا درمانی بر کاهش اضطراب مرگ سالمندان ایرانی: یک مطالعه فرا‌تحلیل The Effectiveness of Logotherapy in Reducing Death Anxiety among Iranian Older Adults: A Meta-Analysis Studies مسائل ذهنی و روانشناختی سالمندان Eldely mental and psychological issues مروری Review مقدمه: اضطراب مرگ یکی از چالش‌های مهم سلامت روان در سالمندان است که کیفیت زندگی آنان را کاهش می‌دهد. با وجود کاربرد معنا‌درمانی در کاهش اضطراب مرگ، شواهد نظام‌مند درباره اثربخشی آن در سالمندان ایرانی محدود است. هدف این مطالعه، تعیین اندازه اثر معنا‌درمانی بر اضطراب مرگ سالمندان ایرانی با استفاده از فرا‌تحلیل مطالعات تجربی است. روش‌ها: این مطالعه با هدف فرا تحلیل اثربخشی معنا درمانی بر اضطراب مرگ در سالمندان ایرانی، مطابق دستورالعمل‌هایPRISMA 2020  انجام شد. پژوهش‌های تجربی منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۴ میلادی از پایگاه‌های ایرانداک، SID، مگ ایران، نورمگز و گوگل اسکولار جست‌وجو شدند. در مجموع ۲۳ مطالعه شامل کارآزمایی‌های تصادفی کنترل‌شده و مطالعات شبه‌آزمایشی با گروه کنترل که داده‌های کافی برای محاسبه اندازه اثر (Hedges’ g) ارائه داده بودند و بر مداخلات گروهی معنا درمانی تمرکز داشتند، وارد تحلیل شدند. ارزیابی کیفیت مطالعات با چک‌لیست مؤسسه Joanna Briggs انجام شد و تنها مقالات دارای کیفیت مطلوب در تحلیل لحاظ گردیدند. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار Comprehensive Meta-Analysis نسخه ۲ و با استفاده از مدل‌های اثر ثابت و تصادفی صورت گرفت. به دلیل ناهمگونی معنادار بین مطالعات (Q=26.741، p<0.001؛ I²=55.12%)، مدل اثر تصادفی به کار گرفته شد. یافته‌ها: نتایج فرا تحلیل نشان داد معنا درمانی تأثیر بزرگ و معناداری بر کاهش اضطراب مرگ در سالمندان دارد (Hedges’ g = -1.248؛ فاصله اطمینان ۹۵٪ [-1.573، -0.924]؛ p < 0.001). تحلیل‌های زیرگروهی نشان داد اثربخشی این روش در زنان و گروه‌های مختلط بیشتر از مردان بوده و کمی در سالمندان مقیم خانه سالمندان نسبت به سالمندان ساکن در خانواده بالاتر است. نتیجه‌گیری: نتایج این فرا‌تحلیل نشان می‌دهد معنا‌درمانی می‌تواند به‌عنوان یک رویکرد بالینی قابل اتکا در ارتقای سلامت روان سالمندان مورد استفاده قرار گیرد. ادغام این مداخله در برنامه‌های مراقبت روان‌شناختی سالمندان، به‌ویژه در مراکز نگهداری و خدمات جامعه‌محور، می‌تواند به بهبود سازگاری روانی آنان با نگرانی‌های مرتبط با مرگ کمک کند. Background: Death anxiety is a major mental health challenge among older adults and can significantly impair their psychological well-being and quality of life. Although logotherapy has been proposed as an effective intervention for reducing death anxiety, systematic and integrated evidence regarding its effectiveness among Iranian older adults remains limited. This study aimed to estimate the effect size of logotherapy on death anxiety in Iranian older adults using a meta-analytic approach. Methods: This meta-analysis was conducted in accordance with the PRISMA 2020 guidelines. Experimental studies published between 2012 and 2024 were systematically searched in IranDoc, SID, MagIran, and Noormags. A total of 23 studies, including randomized controlled trials and quasi-experimental studies with control groups that reported sufficient data to calculate effect sizes (Hedges’ g) and focused on group-based logotherapy interventions, were included. Study quality was assessed using the Joanna Briggs Institute checklist, and only studies with acceptable methodological quality were entered into the analysis. Data were analyzed using Comprehensive Meta-Analysis (version 2) under fixed- and random-effects models. Given the significant heterogeneity among studies (Q = 26.741, p < 0.001; I² = 55.12%), the random-effects model was applied. Results: The meta-analysis revealed that logotherapy had a large and statistically significant effect on reducing death anxiety among older adults (Hedges’ g = −1.248; 95% CI [−1.573, −0.924]; p < 0.001). Subgroup analyses indicated greater effectiveness in women and mixed-gender samples compared to men, and slightly higher effects among older adults residing in nursing homes than those living with family. Conclusion: The findings suggest that logotherapy can be considered a reliable clinical approach for promoting mental health among older adults. Integrating logotherapy into psychological care programs for older populations—particularly in institutional and community-based settings—may enhance psychological adaptation to death-related concerns.   فراتحلیل, سالمندی, معنا درمانی, اضطراب مرگ Meta-analysis, older adults, logotherapy, Death anxiety 30 41 http://joge.ir/browse.php?a_code=A-10-918-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Afshari علی افشاری aliafshari.psy@gmail.com 10031947532846009642 10031947532846009642 No Department of Psychology, Faculty of Human Sciences, University of Maragheh, Maragheh, Iran. - گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران Mohammad Bagher Kajbaf Kajbaf محمدباقر کجباف m.b.kaj@edu.ui.ac.ir 10031947532846009643 10031947532846009643 Yes Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran. استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. Seyed Mohammad Hossein Mousavi سیدمحمدحسین موسوی seyedmhm74@gmail.com 10031947532846009644 10031947532846009644 No دانشجوی دکتری تخصصی روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Mahnaz Ahmadi مهناز احمدی 10031947532846009645 10031947532846009645 No Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran. دانشجوی دکتری تخصصی روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران