fa تأثیر تعامل بین‌نسلی بر بهزیستی روان‌شناختی سالمندان: نقش دانش‌آموزان به‌عنوان عامل فعال در ارتقای سلامت ذهنی و اجتماعی سالمندان مسائل اجتماعی سالمندان elderly social issues پژوهشي اصیل Original research <span style="font-size:14pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدمه</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">: </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">سالمندی با چالش‌های روان‌شناختی و اجتماعی متعددی از جمله کاهش بهزیستی روان‌شناختی، احساس انزوا و افت تعاملات اجتماعی همراه است. در سال‌های اخیر، تعاملات بین‌نسلی به‌عنوان رویکردی نوین و کم‌هزینه برای ارتقای سلامت روان و اجتماعی سالمندان مورد توجه قرار گرفته است. در این میان، دانش‌آموزان به‌عنوان گروهی پویا و دارای ظرفیت نقش‌آفرینی اجتماعی، می‌توانند نقش فعالی در بهبود وضعیت روانی و اجتماعی سالمندان ایفا کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر تعامل بین‌نسلی بر بهزیستی روان‌شناختی سالمندان و تبیین نقش دانش‌آموزان به‌عنوان عامل فعال در این فرایند انجام شد.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">روش کار</span></b><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">: این پژوهش به روش شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون </span><span arial="" lang="AR-SA" style="font-family:">&ndash;</span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"> پس‌آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه مطالعه سالمندان بالای 60 سال و نوه‌های (12-15 ساله) آنان بود که به کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منطقه </span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">۴</span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"> تهران مراجعه کرده بودند. نمونه شامل </span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">۲۸</span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"> سالمند و </span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">۲۸</span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"> دانش‌آموز بود که به دو گروه مداخله (</span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">۱۴</span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"> سالمند و </span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">۱۴</span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"> دانش‌آموز) و گروه کنترل (</span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">۱۴</span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"> سالمند و </span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">۱۴</span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"> دانش‌آموز)</span> <span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">تقسیم شدند. گروه مداخله در برنامه‌ای ساختاریافته شامل فعالیت‌های آموزشی، اجتماعی و گفت‌وگومحور با مشارکت فعال دانش‌آموزان طی 8 جلسه شرکت کردند، در حالی که گروه کنترل برنامه مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از مقیاس بهزیستی روان‌شناختی ریف (1989) و پرسشنامه سلامت اجتماعی</span> <span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">کییز (</span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">1998) </span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">جمع‌آوری شد و با استفاده از تحلیل کوواریانس تحلیل شدند.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">یافته‌ها</span></b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">: </span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">نتایج نشان داد که مداخله تعامل بین‌نسلی با مشارکت فعال دانش‌آموزان تأثیر معنادار و با اندازه اثر متوسط تا بالا بر بهزیستی روان‌شناختی سالمندان (86/12 </span>=<span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"> (25 </span>,<span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"> 1) </span>F<span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">، 001/0 </span>p<<span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">، 18/0 </span>&eta;&sup2;=<span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">) و سلامت اجتماعی آنان (21/10 </span>=<span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:"> (25 </span>,<span b="" nazanin="" style="font-family:"> 1) </span>F<span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">، 002/0 </span>= p<span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">، 15/0 </span>&eta;&sup2;=<span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">) داشته است.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:14pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه‌گیری</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">: یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که تعامل بین‌نسلی با مشارکت فعال دانش‌آموزان می‌تواند به‌عنوان راهبردی مؤثر و پایدار در ارتقای بهزیستی روان‌شناختی و سلامت اجتماعی سالمندان مورد استفاده قرار گیرد. طراحی و اجرای برنامه‌های بین‌نسلی در نظام آموزشی و مراکز سالمندی می‌تواند نقش مهمی در تقویت انسجام اجتماعی و ارتقای سلامت روان سالمندان ایفا کند.</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Introduction: </b>Aging is accompanied by various psychological and social challenges, including reduced psychological well-being, feelings of loneliness, and decreased social interactions. In recent years, intergenerational interactions have attracted increasing attention as a novel and cost-effective approach to promoting the mental and social health of older adults. In this context, students, as a dynamic group with substantial social participation capacity, can play an active role in improving the psychological and social status of older adults. The present study aimed to examine the effect of intergenerational interaction on the psychological well-being of older adults and to explain the role of students as active agents in this process.</span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong>Methods:</strong> This quasi-experimental study employed a pretest&ndash;posttest design with a control group. The study population included older adults aged 60 years and above and their grandchildren (aged 12&ndash;15) who attended the Children and Adolescents&rsquo; Intellectual Development Center in District 4 of Tehran. The sample consisted of 28 older adults and 28 students, divided into two groups: the intervention group (14 older adults and 14 students) and the control group (14 older adults and 14 students). The intervention group participated in a structured program including educational, social, and dialogue-based activities with active student involvement over eight sessions, while the control group did not receive any intervention. Data were collected using Ryff&rsquo;s Psychological Well-Being Scale (1989) and the Keyes Social Health Questionnaire (1998) and analyzed using analysis of covariance (ANCOVA).</span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong>Results:</strong> The results indicated that the intergenerational interaction intervention with active student participation had a statistically significant effect with a moderate to large effect size on the psychological well-being of older adults (F (1,25) =12.86, p<0.001, &eta;&sup2;=0.18) and their social health (F (1,25) =10.21, p=0.002, &eta;&sup2;=0.15).</span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong>Conclusion:</strong> The findings suggest that intergenerational interaction with active student participation can be considered an effective and sustainable strategy for enhancing the psychological well-being and social health of older adults. Designing and implementing intergenerational programs within educational systems and elderly care centers can play a significant role in strengthening social cohesion and promoting the mental health of older adults.</span></span> تعامل بین‌نسلی؛ بهزیستی روان‌شناختی؛ سالمندان؛ دانش‌آموزان؛ سلامت اجتماعی Intergenerational Interaction, Psychological Well-Being, Older Adults, Students, Social Health 70 79 http://joge.ir/browse.php?a_code=A-10-922-1&slc_lang=fa&sid=1 Shahrbanoo Karimi Emamverdikhan شهربانو کریمی امام وردیخان Karimimaryam2944@gmail.com 10031947532846009652 10031947532846009652 Yes PhD in Psychology, Department of Psychology, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran دکتری روانشناسی، گروه روان‌شناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران