fa جایگاه سالمندان و نحوۀ تعامل با آنها در روایات اهل بیت (ع) (مطالعۀ مروری) معنویت در سالمندی Spirituality in elderly مروری Review <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> سالمندان، بخشی از اقشار جامعۀ بشری را تشکیل می‌دهند. در فرهنگهای و آیین‌های مختلف دینی و غیردینی، برای این قِشر، جایگاه و احترامی خاص در نظر گرفته شده است. سالمندان، نظر به تجربۀ فراوان و چشیدن سرد و گرم روزگار، می‌توانند الگوهایی ارزنده و بسیار راهبردی در جهتِ پیشرفت و ارتقاء همۀ ابعادِ زندگی بشر (اعم از دینی و غیردینی) باشند. در دین اسلام که بر پایۀ مِهر و تکریم استوار است، این گروه سنّی از احترام و ارزش ویژه‌ای برخوردارند. در روایاتِ اهل بیت (ع) ابعاد مختلفی از جایگاهِ سالمندان در جامعه و لزوم پاسداشت شأن آنها مشاهده می‌شود. این فراوانی و بسامدِ نقش ایجاب می‌کند که جایگاه آنان و کارکردشان در میراثِ دینی، مورد توجّه و تحلیل قرار گیرد. در این پژوهش کوشش شده تا این مهم صورت پذیرد. </span></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">: تحلیل داده‌ها در این پژوهش، توصیفی ـ‌ تحلیلی و از نوع تحلیل اَسنادی است. بر این اساس، با تکیه بر اَسناد کتابخانه‌ای و نرم‌افزاری، روایات اهل بیت (ع) مرتبط با موضوعِ سالمندان، از منابع رواییِ کهن و تخصصّیِ فریقین (شیعی و سنّی) استخراج شده و پس از دسته‌بندی و واکاویِ محتوایی، مورد تحلیل قرار گرفته است. </span></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته‌ها</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">: بر اساس پژوهشهای صورت‌گرفته و نیز بررسی‌های انجام‌شده در پژوهش حاضر می‌توان گفت: میان رشد و بالندگی جوامع بشری با میزان تکریمِ سالمندان و بهره‌مندی از تجارب و آموزه‌های آنان نسبت مستقیمی وجود دارد؛ به بیانِ دیگر، سالمندی، دورۀ ازکارافتادگی و انزوا نیست، بلکه دورانِ خدمت و نقش‌آفرینی در شکلی متفاوت و آن کمک به افزایش سطح آگاهی عمومی و تخصصی جوانان و میان‌سالان است. با این وصف، در آموزه‌های اسلامی، افزون بر حفظ احترام و تکریمِ سالمندان، برای آنان جایگاهی هدایت‌گرانه در نظر گرفته شده است. تجربۀ سالمندان، روَند رشد و پیشرفت جوامع بشری را تسریع می‌نماید. در نگرشِ دینی، سالمندان ازکارافتاده و بی‌مصرف نیستند، بلکه ثمرۀ یک عمر تجاربِ اندختۀ آنان هدایتگر جوامع بشری در همۀ عرصه‌هاست.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:IRZar;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سالمندان، مرجعیت علمی و معرفتی جوامع بشری را بر عهده دارند. تجربیات آنها به عنوان رهاوردی ارزنده، و گامی بلند برای فتح قلّه‌های جدیدِ علم و فرهنگ است. میان افزایشِ سن، با فزونی عزّت و احترام در دین اسلام، نسبت مستقیمی وجود دارد؛ بدین معنا که سالمندی در دین اسلام، دوران عزّت، بزرگ‌داشت و اشتراک‌گذاری تجربیات با نسل نوپای جامعه است.</span></span> <strong>Introduction:</strong> The elderly, a part of human society, for who in different religious and non-religious cultures and rituals there is a special place and respect. The elderly, due to their abundant experience of ups and downs of life, may be valuable and very strategic models for the development and promotion of all aspects of human life (both religious and non-religious). As for Islam, as a religion based on love and respect, this age group has a special respect and value; the narrations of Ahl al-Bayt (AS) indicate to various dimensions of the position of the elderly in society and the necessity of protecting their dignity. This frequency of roles requires that their place and function in the religious heritage must be considered and analyzed. In this research, an attempt has been made to do this important.<br> <strong>Method:</strong> In this review study, the considered information is extracted and analyzed through studying the contents of the Qur&rsquo;an, the narrations of the Ahl al-Bayt (AS) and related articles, with regard to the keywords &ldquo;elderly&rdquo;, &ldquo;honoring the elderly&rdquo;, &ldquo;interaction with the elderly&rdquo;, &ldquo;the elderly in Islam&rdquo; in a total of 25 articles and books under the subject of &ldquo;elderly&rdquo;.<br> <strong>Findings:</strong> According to the narrations of Ahl al-Bayt (AS), there is a direct ratio between the growth and development of human societies and the degree of respect and benefit from the experiences and teachings of the elderly; In other words, old age is not a period of disability and isolation, but a period of service and role-playing, in a different and of course valuable way.<br> <strong>Conclusion:</strong> The elderly are the scientific and epistemological authority of human societies. Their experience is a valuable achievement, and a big step towards conquering the new peaks of science and culture. In Islam, there is a direct ratio between increasing age and increasing dignity and respect; this means that old age in Islam is a time of honor, commemoration and sharing experiences with the young generation of society. سالمندان, تکریم سالمندان, تعامل با سالمند, نقش سالمندان از منظر اسلام Aged, interacting with the elderly, Islam 3 8 http://joge.ir/browse.php?a_code=A-10-489-1&slc_lang=fa&sid=1 Hasan asgharpour حسن اصغر پور h.asgharpour@shahed.ac.i 10031947532846004382 10031947532846004382 No Shahed University دانشگاه شاهد GHolamreza Marefi غلامرضا معارفی marefi.shahed@gmail.com 10031947532846004383 10031947532846004383 Yes SHahed University دانشگاه شاهد