|
شکنندگی اجتماعی و سلامت شناختی در سالمندان ساکن جامعه: یک مرور دامنهای
|
فرشید میرزایی پور   ، فاطمه بهرام نژاد ، مهسا هزاریان* ، عرفان جودکی راد |
|
|
|
چکیده: (41 مشاهده) |
مقدمه: شکنندگی اجتماعی از طریق کاهش مشارکت اجتماعی، محدود شدن شبکههای ارتباطی، تنهایی و کاهش منابع حمایتی میتواند با سلامت شناختی سالمندان مرتبط باشد. با توجه به تنوع تعاریف، ابزارهای سنجش و پیامدهای شناختی گزارششده، جمعبندی شواهد موجود دشوار است. این مرور دامنهای با هدف ترسیم شواهد مربوط به ارتباط شکنندگی اجتماعی با سلامت شناختی سالمندان ساکن جامعه انجام شد.
روش کار: این مرور دامنهای براساس راهنمای PRISMA-ScR در سال ۱۴۰۵ انجام شد. پایگاههای PubMed، Scopus، Web of Science و Google Scholar از آغاز نمایهسازی تا ۲ آگوست ۲۰۲۶ جستوجو شدند. مطالعات اصیل انگلیسی و فارسیزبان درباره افراد ۶۰ سال و بیشتر ساکن جامعه که شکنندگی اجتماعی را بهطور صریح اندازهگیری کرده و حداقل یک پیامد شناختی را بررسی کرده بودند، وارد شدند. غربالگری توسط دو ارزیاب انجام و دادهها بهصورت توصیفی و روایی تجزیه و تحلیل شدند.
یافتهها: از 589 رکورد شناساییشده، ۲۱ مطالعه وارد مرور شدند. مطالعات در شش کشور انجام شده بودند که شامل هشت مطالعه مقطعی و سیزده مطالعه کوهورت یا طولی بود و مطالعه مداخلهای یافت نشد. شاخص پنجگویهای Makizako و نسخههای تعدیلشده آن رایجترین ابزارهای سنجش بودند، اما تفاوت قابلتوجهی در تعریف مؤلفهها و آستانههای تشخیصی وجود داشت. بیشتر مطالعات ارتباط شکنندگی اجتماعی را با عملکرد شناختی ضعیفتر، افت شناختی، اختلال شناختی، سندرم خطر شناختیـحرکتی، بیماری آلزایمر یا دمانس گزارش کردند. بااینحال، شدت این ارتباطها با توجه به ابزار سنجش، پیامد شناختی، مدت پیگیری و تعدیل شناخت پایه متفاوت بود. شواهد مربوط به عوامل میانجی، تعدیلکننده و اثر فعالیتهای شناختی همچنان محدود و عمدتاً مبتنی بر مطالعات مشاهدهای بود.
نتیجهگیری: شواهد موجود نشاندهنده ارتباط نسبتاً پایدار بین شکنندگی اجتماعی و پیامدهای شناختی نامطلوب در سالمندان ساکن جامعه است. توجه به ابعاد اجتماعی در ارزیابی جامع سالمندان و شناسایی افراد در معرض خطر میتواند اهمیت بالینی داشته باشد. استانداردسازی ابزارهای سنجش و انجام مطالعات طولی و مداخلهای برای تعیین نقش دقیق شکنندگی اجتماعی در پیشگیری و حفظ سلامت شناختی ضروری است.
|
|
| واژههای کلیدی: شکنندگی اجتماعی، شناخت، سالمند، ساکن جامعه، مرور دامنهای |
|
|
|
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
مسائل ذهنی و روانشناختی سالمندان
دریافت: 1405/5/13 | پذیرش: 1405/2/10 | انتشار: 1405/2/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
