گروه جمعیتشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده: (1915 مشاهده)
مقدمه: هنگامی که بحث از مهاجرت به میان میآید، مهاجرت افراد جوان به ذهن خطور میکند و مهاجرت سالمندان نادیده گرفته میشود. در حالیکه، امروزه مهاجرت بعد از دوران بازنشستگی پدیدهایی مهم و درحال افزایش است. دلایل، بسترها و مقاصد مهاجرتی سالمندان با جوانان متفاوت است. جوانان معمولاً به مقاصد شهری و فاصلههای دورتر با فرصتهای شغلی بیشتر مهاجرت میکنند، در حالیکه سالمندان اغلب مناطق نزدیکتر و روستایی، با آب و هوای مناسبتر، را برای مهاجرت انتخاب میکنند. هدف این مقاله بررسی مهاجرت سالمندان در ایران، الگوها و تفاوتهای آن در میان زیرگروههای مختلف اجتماعی- جمعیتی در دوره 1390-1395 است. روشکار: این مقاله، با استفاده از تحلیل ثانویهدادههای سطح فردی سرشماری 1395 به بررسی مهاجرت سالمندان و همبستههای اجتماعی- جمعیتی آن در دوره زمانی 95-1390 میپردازد. نمونه مورد بررسی شامل 140159 نفر از افراد 55 سال به بالا در 31 استان کشور اعم از شهری و روستایی است. در تحلیل دادهها از رگرسیون لجستیک دووجهی در محیط نرمافزار SPSS26 استفاده شد. یافتهها:نتایج تحلیل چندمتغیره نشان داد احتمال مهاجرت مردان سالمند 13 درصد بیشتر از زنان سالمند است. رابطه سن و مهاجرتبرای مردان سالمند U شکل بدست آمد، بدین معنی که احتمال مهاجرت در سنین بلافاصله بعد از بازنشستگی بالاست، سپس بهتدریج با افزایش سن رو به کاهش میرود و در نهایت در سنین بالای 85 سالمجدداً افزایش مییابد.سالمندان بازنشسته بیشتر از سایر گروههای فعالیتی احتمال مهاجرت داشتند. همچنین احتمال مهاجرت در بین سالمندان بدون همسر 36 درصد بیشتر از سالمندان دارای همسر است. بعلاوه، با افزایش سطح تحصیلات، احتمال مهاجرت سالمندان افزایش مییابد. احتمال مهاجرت سالمندان با تحصیلات دانشگاهی 2٫3 برابر سالمندان بیسواد بوده است. نتیجهگیری:بر اساس نتایج حاصل از سرشماری 95-1390 در ایران، انتظار میرود با افزایش سطح تحصیلات سالمندان و تغییرات در ترتیبات زندگی، مهاجرت سالمندان در آینده افزایش یابد. از اینرو، توجه به مهاجرت سالمندان و پیشرانهای آن در سیاستگذاری اجتماعی ضروری است.