|
اثربخشی آموزش شناختی سنتی و رایانهمحور بر عملکردهای شناختی سالمندان مبتلا به اختلال شناختی خفیف: یک مرور روایتی
|
میلاد کریمی   ، الهام علایی ابوذر ، احمدرضا خاتونآبادی* |
| گروه گفتاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. |
|
|
چکیده: (18 مشاهده) |
مقدمه: آسیب شناختی خفیف (MCI) به عنوان مرحلهای بین سالمندی طبیعی و دمانس شناخته میشود که با کاهش عملکرد شناختی و افزایش خطر پیشرفت به دمانس همراه است. در سالهای اخیر، آموزش شناختی و آموزش شناختی رایانهمحور به عنوان مداخلات غیردارویی مؤثر برای حفظ و ارتقای عملکرد شناختی سالمندان مورد توجه گسترده قرار گرفتهاند. هدف از این پژوهش، مرور روایتی شواهد موجود درباره اثربخشی این دو رویکرد در سالمندان مبتلا به MCI بوده است.
روش کار: مطالعه حاضر یک مرور روایتی است که در آن جستجوی نظاممندی در پایگاههای اطلاعاتی PubMed، Scopus، Web of Science برای شناسایی مقالات منتشرشده به زبان انگلیسی بین ژانویه ۲۰۱۶ تا ژوئن ۲۰۲۶ انجام شد. در این پژوهش، از کلیدواژههایی همچون Mild Cognitive Impairment، Cognitive Training و Computerized Cognitive Training استفاده شد. پس از غربالگری اولیه در نهایت ۴۰ مقاله وارد مطالعه شده و یافتهها بر اساس حوزههای شناختی شامل: شناخت کلی، حافظه، عملکردهای اجرایی، توجه، سرعت پردازش و زبان طبقهبندی شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد که هر دو رویکرد سنتی و رایانهمحور به بهبود عملکرد شناختی سالمندان مبتلا به MCI منجر میشوند، اما میزان اثربخشی آنها در حوزههای مختلف شناختی یکسان نیست. بیشترین و پایدارترین شواهد تجربی بهترتیب مربوط به تأثیر این مداخلات بر حافظه (بهویژه حافظه کاری و رویدادی)، عملکردهای اجرایی و شناخت کلی بود. در مقابل، شواهد مربوط به اثربخشی بر حوزههای توجه و سرعت پردازش از انسجام کمتری برخوردار بود و در حوزه زبان، اگرچه بهبودهایی در روانی کلامی و نامیدن مشاهده شد، اما این اثرات اغلب غیرمستقیم و با اندازه اثر کمتر گزارش گردید. مداخلات چندحوزهای در مقایسه با مداخلات تکحوزهای، طیف وسیعتری از حوزههای شناختی را تحت تأثیر قرار دادند.
نتیجهگیری: با وجود نتایج امیدوارکننده، ناهمگونی پروتکلهای مداخله، تفاوت در مدت پیگیری و محدودیت حجم نمونه در برخی پژوهشها، ضرورت انجام پژوهش با کیفیت بالاتر، نمونههای بزرگتر، دورههای پیگیری طولانیتر و استفاده از پیامدهای عملکردی مبتنی بر زندگی واقعی را برای تعیین اثربخشی بلندمدت و تدوین راهنماهای بالینی برجسته میکند. با این حال، انتقال این بهبودها به فعالیتهای روزمره و پایداری طولانیمدت اثرات، همچنان حوزههایی هستند که نیاز به بررسی بیشتری دارند.
|
|
| واژههای کلیدی: آسیب شناختی خفیف، آموزش شناختی، آموزش شناختی رایانهمحور، سالمندان، عملکردهای شناختی |
|
|
|
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
مسائل ذهنی و روانشناختی سالمندان
دریافت: 1405/5/10 | پذیرش: 1405/6/8 | انتشار: 1405/7/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
